Gezondheidszorg in Nederland

U komt naar Nederland voor een behandeling. Op deze pagina leest u hoe de zorg in Nederland is georganiseerd en welke soorten ziekenhuizen er in Nederland zijn.

Organisatie van de zorg

De meeste zorg die in Nederland beschikbaar is, is onderverdeeld in ‘eerstelijns’ gezondheidszorg en ‘tweedelijns’ gezondheidszorg. Dit is ook de zorg die valt onder de werking van de Europese regelgeving waarover wij u op deze website informeren.

  • Eerstelijns gezondheidszorg: Dit is zorg waarvoor iedereen rechtstreeks terecht kan bij de zorgaanbieder. Onder de eerstelijnsgezondheidszorg vallen onder andere de huisarts, de apotheker, de tandarts en de verloskundige. In het Nederlandse gezondheidszorgsysteem speelt de huisarts een centrale rol: hij is als het ware de ‘poortwachter’ die de patiënt onderzoekt en bepaalt of medisch specialistische zorg noodzakelijk is. Een tandarts of een verloskundige kan de patiënt trouwens ook doorverwijzen als zij dat nodig vinden; bijvoorbeeld omdat zij menen dat de situatie van de patiënt meer specialistische zorg vereist. Zij geven de patiënt een verwijsbrief mee die hij dan in het ziekenhuis aan de medisch specialist moet laten zien.
  • Tweedelijns gezondheidszorg: Deze zorg wordt geboden door medisch specialisten in ziekenhuizen. De medisch specialisten bieden zorg aan patiënten die daar op spreekuur komen (poliklinische zorg) en aan patiënten die in het ziekenhuis zijn opgenomen (klinische zorg). Medisch specialisten zijn ofwel in dienst van het ziekenhuis, ofwel werken zij daar als zelfstandige op contractbasis. Patiënten kunnen in beginsel alleen in een ziekenhuis en bij een medisch specialist terecht als zij een verwijsbrief van de huisarts hebben. De enige uitzondering is de afdeling Eerste Hulp: daarvoor is geen verwijsbrief nodig.

Hebt u ook een verwijsbrief nodig als u in een ander EU-land verzekerd bent?

Wilt u in Nederland een behandeling ondergaan en doet u daarvoor een beroep op de Europese patiëntenrichtlijn (Richtlijn 2011/24/EU), dan gelden de regels van uw eigen verzekering. Hebt u in uw eigen land geen verwijsbrief nodig om een medisch specialist te bezoeken, dan is dat ook niet nodig als u hiervoor naar Nederland komt. U kunt dan gewoon rechtstreeks bij deze arts terecht. Is een verwijsbrief in uw eigen land wél verplicht, dan hebt u die ook nodig voor een behandeling in Nederland. Als u in Nederland door een medisch specialist behandeld wilt worden en u hebt een formulier S2/E 112 van uw ziektekostenverzekeraar, dan hebt u voor die behandeling altijd een verwijsbrief nodig. Zie hiervoor ook onze informatie op de pagina Vergoeding van de kosten.

Ziekenhuizen

Nederland kent de volgende ziekenhuizen:

  • Algemene ziekenhuizen: De zorg in een algemeen ziekenhuis vindt plaats binnen verschillende afdelingen en specialismen, variërend van chirurgische verpleegafdeling tot kinderafdeling, van laboratorium tot intensive care. Hoe groter het ziekenhuis, hoe meer specialismen er aanwezig zijn.
  • Academische ziekenhuizen: Nederland kent acht academische ziekenhuizen (Universitair Medische Centra). Daar worden studenten geneeskunde opgeleid tot arts of medisch specialist. Alle voorkomende specialistische functies zijn aanwezig.
  • Gespecialiseerde ziekenhuizen: Deze ziekenhuizen zijn gespecialiseerd in bepaalde zorg of richten zich op een bepaalde categorie patiënten. Voorbeelden zijn kankercentra, oogziekenhuizen en kinderziekenhuizen.
  • Zelfstandige behandelcentra: Dit zijn zelfstandige (privé)klinieken die medisch specialistische zorg bieden. Dat kan ook zorg zijn die niet wordt vergoed vanuit het Nederlandse basispakket (zoals bepaalde cosmetische ingrepen).

Bent u op zoek naar herenhorloges?

Bent u op zoek naar dameshorloges?

In Nederland bestaan geen ziekenhuizen die eigendom zijn van de staat.

Nederlandse gezondheidszorg de beste van Europa

De Nederlandse gezondheidszorg is nog steeds de beste van Europa. Dat zegt het Zweedse onderzoeksbureau Health Consumer Powerhouse, dat ieder jaar bijhoudt hoe de gezondheidszorg in 36 Europese landen zich ontwikkelt.

In 2014 scoorde Nederland 898 van de mogelijke 1000 punten. Op de tweede plaats komt Zwitserland (855), gevolgd door Noorwegen (851).

Voorsprong gegroeid

Ook het jaar ervoor kwam Nederland als beste uit de bus, gevolgd door de Zwitsers. De voorsprong op Zwitserland is afgelopen jaar zelfs gegroeid. “Eerst komt Nederland, dan een hele tijd niets en dan pas Zwitserland”, zegt één van de onderzoekers.

Op de laatste plaats op de lijst staat Bosnië-Herzegovina. Ondanks de crisis ziet HCP dat de gezondheidszorg in Europa gemiddeld toch steeds beter wordt.

HCP stelt de lijst samen op basis van bestaande gezondheidsstatistieken, aangevuld met gesprekken met betrokkenen uit de sector. De meeste statistieken geven de cijfers over 2012. Het is niet duidelijk in hoeverre de recente discussies over de rol van de zorgverzekeraars in het Nederlandse zorgstelsel zijn meegenomen.

Voorbeeld nemen

Volgens het Zweedse bureau zou iedere overheid een voorbeeld moeten nemen aan het Nederlandse zorgsysteem. Het zorgverzekeringsstelsel, dat in 2006 grondig werd hervormd, blijft zich nog ieder jaar verbeteren, zegt het instituut.

Het onderzoeksbureau vermoedt dat in Nederland artsen en patiënten meer invloed hebben op de gang van zaken dan in andere Europese landen. De invloed van zorgverzekeraars, ambtenaren en politici zou in Nederland juist kleiner zijn.

Lange wachtlijsten

Toch is er ruimte voor verbetering in de Nederlandse zorg. HCP noemt onder meer de lange wachtlijsten, het vrije rookbeleid en het tekort aan lichaamsbeweging op scholen als zwakke punten.

Daarin is een belangrijke rol weggelegd voor grote verzekeringsmaatschappijen. Die zouden volgens het Zweedse bureau meer moeite moeten steken in het promoten van een gezondere levensstijl.

Relativering

Overigens waarschuwt het onderzoeksbureau dat voorzichtig omgegaan moet worden met de resultaten. “De Euro Health Consumer Index 2014 is een poging om de prestaties op zorggebied vanuit het oogpunt van consumenten te meten en in een ranglijst te vatten. Het staat vast dat in de uitkomsten problemen optreden met de kwaliteit van de gegevens. Het ontbreekt in Europa aan uniforme procedures voor data verzamelen.”

Zorgmijden

Onderzoek dat eind oktober 2014 in het New England Journal of Medicine verscheen, geeft een belangrijke nuancering van het beeld. In vergelijking met een reeks andere rijke landen bestaan er in Nederland voor mensen met lage inkomens veel hogere drempels om zorg te krijgen dan in bijvoorbeeld Engeland, Zweden, Noorwegen, Canada, Frankrijk, Duitsland, Zwitserland en Australië. Het aantal mensen dat om financiële redenen zorg mijdt is in Nederland hoger dan in genoemde landen.

Groot compliment

Minister Schippers van Volksgezondheid laat weten verheugd te zijn met de koppositie op de lijst. “De onderzoekers roemen de Nederlandse zorg om de toegankelijkheid en goede resultaten die behaald worden met minimale bureaucratie”, zegt ze tegen de NOS.

“Iedereen in de zorg: zorgverleners, verzekeraars en patiënten, verdient daarmee een groot compliment.”

Oppositiepartij SP zet grote vraagtekens bij het onderzoek. Volgens Kamerlid Leijten wordt het gesponsord door de farmaceutische industrie en gaat het uit van gegevens die niet kloppen.

Het farmaceutische bedrijf Medicover SA uit België en de door Thatcher opgerichte New Direction Foundation for European reform hebben het onderzoek mede bekostigd.